Chuyển nhượng tài sản số như Bitcoin, Ethereum phải chịu thuế 0,1%

Kể từ ngày 1/7/2026, thu nhập từ chuyển nhượng Bitcoin, Ethereum và các tài sản số khác sẽ chính thức phải chịu thuế thu nhập cá nhân với mức 0,1% trên giá trị giao dịch, tương tự như giao dịch chứng khoán hiện hành.

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc công nhận và quản lý thị trường tài sản số tại Việt Nam. Theo đó, kể từ ngày 1/7/2026, thu nhập từ chuyển nhượng các loại tài sản số như Bitcoin, Ethereum sẽ chính thức thuộc diện chịu thuế TNCN với mức thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng.

Quy định mới này không đơn thuần là một chính sách thuế, mà là mắt xích cuối cùng trong một tổng thể khung pháp lý đồng bộ đang được xây dựng, từ việc định nghĩa “tài sản số” trong Luật Công nghiệp công nghệ số, thí điểm thị trường giao dịch, cho đến việc đưa nó vào diện chịu thuế.

Tài sản số sẽ chính thức được “luật hóa” từ đầu năm 2026

Trước khi có hiệu lực về thuế, khái niệm pháp lý nền tảng về “tài sản số” sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 1/1/2026 theo Luật Công nghiệp công nghệ số 2025.

Theo luật này, tài sản số được định nghĩa là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số và được tạo lập, xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử. Định nghĩa này đặt nền móng quan trọng, “gắn” tài sản số vào khung pháp lý chung về sở hữu, chuyển nhượng và thừa kế đã có từ trước.

Luật cũng phân loại tài sản số thành ba nhóm chính:

• Tài sản ảo: Là tài sản số có thể dùng để trao đổi hoặc đầu tư (ví dụ: vật phẩm trong game, token trên các nền tảng).
• Tài sản mã hóa: Là một loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa để xác thực trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao. Điều cần nhấn mạnh là luật phân biệt rõ tài sản mã hóa không phải là tiền pháp định, và việc sử dụng Bitcoin hay các loại tiền ảo tương tự làm phương tiện thanh toán vẫn bị nghiêm cấm tại Việt Nam.
• Tài sản số khác: Sẽ do Chính phủ quy định chi tiết.

Việc luật hóa này giải quyết tình trạng thiếu cơ sở pháp lý chuyên ngành trước đây, tạo hành lang rõ ràng cho việc định giá, ghi nhận sổ sách kế toán, góp vốn bằng tài sản số và giải quyết các tranh chấp có thể phát sinh.

Chính sách thuế 0.1%: Minh bạch hóa và tạo sân chơi chính thống

Quy định thuế suất 0,1% đối với thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số được đánh giá là bước đi phù hợp, tạo sự công bằng và minh bạch.

Mức thuế suất và cách tính thuế

Theo dự thảo luật, thuế TNCN đối với thu nhập này được tính bằng công thức: Giá chuyển nhượng x 0,1%. Điều đáng chú ý, quy định này hiện chỉ áp dụng đối với cá nhân không cư trú, và áp dụng cho từng lần giao dịch phát sinh.

Mức thuế suất 0,1% này được áp dụng tương đồng với thuế suất chuyển nhượng chứng khoán hiện hành. Cơ quan thuế cho rằng, cách tính thuế dựa trên giá trị chuyển nhượng (thay vì tính trên phần lãi) là phương án thuận tiện, dễ thực hiện, phù hợp với hạ tầng quản lý và đảm bảo nghĩa vụ thuế được thực hiện đầy đủ.

Điều này có nghĩa, nhà đầu tư vẫn phải nộp thuế ngay cả khi giao dịch đó không sinh lời.

Các loại thu nhập mới khác cùng chịu thuế

Cùng với tài sản số, Luật Thuế TNCN sửa đổi còn bổ sung một số loại thu nhập mới vào diện chịu thuế, phản ánh sự phát triển của nền kinh tế số và các hoạt động mới nổi:

• Thu nhập từ chuyển nhượng tên miền “.vn”: Đây là tài sản đã có thị trường giao dịch sôi động với mức phí duy trì hàng năm có thể lên tới 40 triệu đồng đối với tên miền cấp 2 một ký tự đặc biệt.
• Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon.
• Thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe ô tô trúng đấu giá.

Đối với các khoản thu nhập khác này (trừ tài sản số giao dịch trên sàn), dự thảo luật đề xuất áp dụng mức thuế suất 5% trên phần thu nhập vượt trên 10 triệu đồng mỗi lần phát sinh.

Lộ trình hình thành thị trường tài sản số có tổ chức

Chính sách thuế không tồn tại độc lập mà là một phần trong lộ trình bài bản để đưa thị trường tài sản số, đặc biệt là tài sản mã hóa, từ hoạt động tự phát vào khuôn khổ quản lý minh bạch.

Trước đó, ngày 9/9/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 05 về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Nghị quyết này đặt nền móng cho việc:

• Tổ chức thí điểm chào bán, phát hành, giao dịch và cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa.
• Quy định nhà đầu tư trong nước và nước ngoài được mở tài khoản tại các tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép để lưu ký, mua bán.

Một điểm then chốt trong nghị quyết là quy định về chuyển đổi kênh giao dịch. Cụ thể, sau 6 tháng kể từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ đầu tiên được cấp phép, nhà đầu tư trong nước bắt buộc phải giao dịch thông qua các tổ chức được cấp phép này.

• Việc giao dịch bên ngoài kênh chính thống sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ.
• Hiện tại, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết thí điểm sàn giao dịch tài sản số, mở ra khả năng các đồng tiền số như Bitcoin, Ethereum sẽ được giao dịch trên các sàn được cấp phép tại Việt Nam.

Lộ trình này cho thấy rõ chủ trương của Nhà nước: thừa nhận và tạo sân chơi an toàn, minh bạch cho tài sản số, đồng thời siết chặt quản lý để phòng ngừa rủi ro về an ninh, an toàn tài chính.

Tác động và lưu ý quan trọng cho nhà đầu tư

Việc áp thuế và hình thành khung pháp lý đồng bộ sẽ tạo ra những thay đổi sâu rộng cho thị trường và người tham gia.

Đối với thị trường

Chính sách này được kỳ vọng sẽ “hút” các giao dịch tự phát, tiềm ẩn rủi ro vào một thị trường có tổ chức, được giám sát. Điều này giúp bảo vệ nhà đầu tư, chống rửa tiền và ổn định hệ thống tài chính. Việc định nghĩa rõ ràng cũng mở ra cơ hội để tài sản số được công nhận trong các giao dịch dân sự như góp vốn, thế chấp, thừa kế một cách hợp pháp.

Đối với nhà đầu tư cá nhân

Có một số điểm cần đặc biệt lưu ý:

1. Chuẩn bị tinh thần cho nghĩa vụ thuế: Từ 1/7/2026, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số phát sinh sẽ phải kê khai và nộp thuế.
2. Chuyển đổi sang kênh giao dịch được cấp phép: Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao thông tin về các tổ chức, sàn giao dịch được Bộ Tài chính cấp phép để kịp thời chuyển đổi tài sản và giao dịch qua kênh chính thống trước thời hạn 6 tháng quy định, tránh vi phạm pháp luật.
3. Phân biệt rõ giữa “tài sản mã hóa” và “tiền ảo”: Dù được công nhận là tài sản, Bitcoin, Ethereum không phải là tiền tệ hợp pháp và không được sử dụng làm phương tiện thanh toán tại Việt Nam.

Khung pháp lý mới này, với trụ cột là Luật Công nghiệp công nghệ số (hiệu lực 1/1/2026) và Luật Thuế TNCN sửa đổi (hiệu lực 1/7/2026), cùng với các nghị quyết thí điểm thị trường, đang vẽ nên một bức tranh hoàn chỉnh. Nó không chỉ nhằm mục đích tăng thu ngân sách, mà quan trọng hơn là chính thức hóa và đưa một lĩnh vực tiềm năng nhưng đầy biến động vào khuôn khổ quản lý an toàn, bền vững.

Đối với nhà đầu tư, đây là thời điểm cần nâng cao hiểu biết pháp lý, chuẩn bị cho các nghĩa vụ mới và lựa chọn các kênh đầu tư minh bạch, được bảo vệ bởi luật pháp. Hành trình từ một tài sản “ảo” trở thành một loại hình tài sản được Nhà nước công nhận và bảo vệ đã chính thức bắt đầu.