Xung đột Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, dữ liệu lạm phát Mỹ tạo tác động kép lên thị trường

【Hình 1: Minh họa Mỹ và Iran】

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran một lần nữa leo thang mạnh mẽ. Vào thứ Tư, quân đội Mỹ đã tiến hành một đợt tấn công mới nhằm vào Iran. Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ có những đòn đáp trả mạnh mẽ “trong đêm nay hoặc ngày mai”, đồng thời khôi phục các biện pháp phong tỏa hàng hải và không loại trừ khả năng kiểm soát Eo biển Hormuz. Phía Iran cảnh báo rằng nếu xung đột tiếp tục mở rộng, “ngọn lửa chiến tranh sẽ nhấn chìm tất cả các quốc gia trong khu vực”.

Mặc dù sau đó ông Trump đã phần nào hạ nhiệt căng thẳng khi cho rằng tình hình “sẽ sớm lắng dịu”, nhưng những phát biểu cứng rắn từ cả hai bên đã khiến rủi ro đối với hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz gia tăng đáng kể.

Song song với đó, dữ liệu lạm phát tháng 6 của Mỹ đồng loạt thấp hơn kỳ vọng, tạo thêm dư địa cho chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, những bất ổn liên quan đến giá năng lượng do xung đột Trung Đông gây ra vẫn khiến triển vọng chính sách trong thời gian tới trở nên khó đoán định.

Ông Trump cho biết Iran đã nối lại liên lạc với Mỹ, nhưng Washington sẽ tiếp tục duy trì áp lực thông qua các biện pháp quân sự. Ông cũng cho rằng các đồng minh tại Trung Đông nên chia sẻ chi phí an ninh với Mỹ, đồng thời nhấn mạnh nền kinh tế Mỹ hiện không còn phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu mỏ từ khu vực này.

Trong khi đó, Iran bác bỏ khả năng chủ động đàm phán và cảnh báo sẽ có các biện pháp đáp trả nếu những cam kết trước đây bị vi phạm. Lưu lượng vận tải thương mại qua Eo biển Hormuz đã sụt giảm đáng kể, khiến nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng trở thành tâm điểm chú ý của thị trường toàn cầu.

Về mặt kinh tế, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 6 giảm 0,4% so với tháng trước, đánh dấu mức giảm hàng tháng mạnh nhất kể từ tháng 4/2020. Tốc độ tăng CPI theo năm giảm từ 4,2% xuống còn 3,5%. CPI lõi không thay đổi so với tháng trước, trong khi mức tăng theo năm giảm xuống còn 2,6%.

Bên cạnh đó, chỉ số giá sản xuất (PPI) giảm 0,3% theo tháng, mức giảm mạnh nhất trong vòng sáu năm. PPI lõi tăng 0,2%, thấp hơn dự báo của thị trường. Sự lao dốc của giá năng lượng là yếu tố chính kéo lạm phát đi xuống, trong đó giá xăng giảm gần 10%, đồng thời áp lực lạm phát trong lĩnh vực dịch vụ cũng ghi nhận sự hạ nhiệt.

Phát biểu trước Quốc hội, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết trí tuệ nhân tạo (AI) có thể đẩy giá của một số mặt hàng và dịch vụ tăng lên, nhưng không nhất thiết sẽ làm lạm phát tăng cao trên diện rộng. Ông nhấn mạnh rằng không có chỉ số lạm phát nào là hoàn toàn chính xác và khẳng định tính độc lập của Fed, đồng thời cho biết ông Trump chưa từng cố gắng can thiệp vào các quyết định chính sách tiền tệ.

Thống đốc Fed Christopher Waller nhận định định hướng chính sách tương lai (forward guidance) vẫn là một công cụ hữu ích, nhưng cần được áp dụng linh hoạt. Trong khi đó, Thống đốc Lisa Cook cảnh báo rủi ro lạm phát hiện đã vượt lên trên rủi ro đối với thị trường lao động và Fed sẽ hành động nếu áp lực giá cả không tiếp tục giảm bớt.

Chủ tịch Fed New York John Williams cho biết có cơ sở để tin rằng lạm phát đã đạt đỉnh và chính sách tiền tệ hiện tại đang ở vị thế phù hợp để ứng phó với các diễn biến kinh tế.

Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng Kevin Hassett cũng nhận định các số liệu mới công bố chưa đủ để biện minh cho việc tăng lãi suất, đồng thời kỳ vọng Fed sẽ từng bước chuyển sang chu kỳ nới lỏng tiền tệ trong thời gian tới.

Sự leo thang của căng thẳng Mỹ - Iran và xu hướng hạ nhiệt của lạm phát Mỹ đang tạo nên hai lực tác động trái chiều lên thị trường tài chính toàn cầu. Trong ngắn hạn, biến động của giá năng lượng tiếp tục làm gia tăng bất ổn đối với triển vọng lạm phát. Tuy nhiên, việc cả CPI và PPI tháng 6 đều thấp hơn dự báo đã mang lại khoảng đệm chính sách nhất định cho Fed.

Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Warsh, Fed đang cố gắng cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng kinh tế trong khuôn khổ phụ thuộc vào dữ liệu. Đồng thời, tác động dài hạn của các yếu tố như AI đối với lạm phát vẫn cần thêm thời gian để đánh giá.

Trong ngắn hạn, rủi ro đối với hoạt động vận tải tại Eo biển Hormuz cùng diễn biến giá dầu sẽ tiếp tục là những yếu tố dẫn dắt tâm lý thị trường. Về trung và dài hạn, chỉ khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran quay trở lại quỹ đạo ổn định và hoạt động lưu thông qua eo biển được đảm bảo, áp lực đối với nguồn cung năng lượng và lạm phát toàn cầu mới có thể thực sự được giảm bớt.

Ở thời điểm hiện tại, rủi ro địa chính trị và tín hiệu cải thiện từ các dữ liệu kinh tế đang cùng tồn tại. Nhà đầu tư cần tiếp tục theo dõi chặt chẽ các diễn biến quân sự, ngoại giao cũng như những tín hiệu chính sách tiếp theo từ Fed.

【Cảnh báo rủi ro】Các quan điểm, nhận định, nghiên cứu, mức giá hoặc các thông tin khác được đề cập trong bài viết này chỉ mang tính chất bình luận thị trường chung và không đại diện cho lập trường của nền tảng. Mọi nhà đầu tư cần tự đánh giá và tự chịu trách nhiệm đối với các quyết định đầu tư của mình. Vui lòng thận trọng khi giao dịch.