Tin tức tổng hợp 30/06/2026: Đồng Yên rơi xuống đáy 40 năm, Tòa án Tối cao Mỹ bảo vệ Fed

Phiên giao dịch ngày 30/6/2026 chứng kiến một loạt sự kiện địa chính trị và kinh tế vĩ mô có sức ảnh hưởng mạnh mẽ lên thị trường tài chính toàn cầu.

Đồng Yên rơi tự do, Nhật Bản lên tiếng cảnh báo

Đồng yên đã có phiên giao dịch đầy biến động khi USD/JPY lần đầu tiên vượt qua ngưỡng 162 kể từ tháng 12/1986, chạm mức đỉnh quanh 162,40 trong phiên Á. Đây là mức thấp nhất của đồng yên trong 40 năm, gây áp lực lớn lên các nhà hoạch định chính sách tại Tokyo.

Nguồn: Bloomberg

Trước diễn biến này, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Kihara đã nhanh chóng lên tiếng, khẳng định chính phủ luôn sẵn sàng thực hiện các hành động cần thiết trên thị trường ngoại hối. Tuy nhiên, cảnh báo bằng lời nói này dường như không đủ sức ngăn cản đà giảm của yên. Bộ trưởng Tài chính Katayama sau đó cũng tham gia, tuyên bố Nhật Bản sẽ phản ứng thích hợp với biến động tỷ giá bất cứ lúc nào, đồng thời nhấn mạnh hành động có thể mang tính quyết đoán.

Nguồn: Bloomberg

Giới đầu tư hiện đang dồn sự chú ý vào cuộc họp báo của tân thành viên Hội đồng Chính sách Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), Ayano Sato, để tìm kiếm bất kỳ tín hiệu nào về quan điểm của bà đối với đồng yên và lộ trình lãi suất. Bà Sato, một học giả được cho là có quan điểm ôn hòa, được bổ nhiệm vào Hội đồng Chính sách BOJ, làm dấy lên khả năng sẽ có hai phiếu phản đối đối với các đề xuất tăng lãi suất trong tương lai.

Trong một diễn biến có liên quan, cựu quan chức cấp cao BOJ Kenzo Yamamoto nhận định ngân hàng trung ương có khả năng sẽ tăng lãi suất trước tháng 12, sớm hơn dự báo đồng thuận của các nhà kinh tế.

Yamamoto dẫn chứng thước đo lạm phát tiềm năng của BOJ, loại trừ thực phẩm tươi sống và trợ cấp của chính phủ, đã ở mức trung bình khoảng 3% trong bốn năm qua, cao hơn mục tiêu 2%. Ông cho rằng chỉ số lõi CPI 1,4% của tháng 5 phần lớn là do các biện pháp giảm chi phí sinh hoạt của Thủ tướng Sanae Takaichi, chứ không phản ánh sự yếu kém cơ bản của giá cả. Yamamoto cảnh báo nếu BOJ coi thước đo lạm phát tiềm năng của mình là một tín hiệu không đáng tin cậy về xu hướng giá cả, cách diễn giải đó có thể cho phép lạm phát trở nên cố hữu sâu hơn. Ông cho rằng chính sách nên chuyển hướng sang chủ động kiềm chế lạm phát thay vì duy trì lập trường nới lỏng hiện tại.

Nguồn: Bloomberg

Đồng yên yếu cũng đang gây áp lực lên trái phiếu chính phủ Nhật Bản. Theo phân tích của Bloomberg, nếu thị trường bắt đầu định giá khả năng BOJ tăng lãi suất sớm hơn, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản sẽ đối mặt với áp lực tăng trên toàn bộ đường cong lợi suất, với hệ quả kép: vừa ảnh hưởng đến chi phí đi vay của chính phủ Nhật Bản, vừa tác động đến các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trái phiếu Nhật.

Nguồn: Bloomberg

Tòa án Tối cao Mỹ bảo vệ sự độc lập của Fed

Trong một phán quyết được giới quan sát đánh giá là mang tính bước ngoặt, Tòa án Tối cao Mỹ với tỷ lệ 5-4 đã bác bỏ nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm cách chức Thống đốc Fed Lisa Cook.

Chánh án John Roberts, viết cho phe đa số, nhấn mạnh: “Ít nhất Cook có quyền được giải thích về bằng chứng liên quan, một phương tiện để phản hồi và thời hạn để phản hồi”. Roberts cũng khẳng định Tòa án “không thấy lý do gì để để công chúng trong tình trạng lấp lửng, hay gieo nghi ngờ về địa vị của một trong những định chế tài chính quan trọng nhất của quốc gia (và thế giới)”. Ông nhấn mạnh Quốc hội đã thiết kế Fed để vận hành độc lập khỏi Tổng thống và bất kỳ thay đổi nào đối với cấu trúc đó đều phải đến từ Quốc hội, không phải từ tòa án.

Ảnh minh họa

Phe đa số bao gồm các thẩm phán bảo thủ Brett Kavanaugh cùng ba thành viên tự do Elena Kagan, Sonia Sotomayor và Ketanji Brown Jackson. Bốn thẩm phán bảo thủ còn lại phản đối.

Trong một phán quyết riêng biệt cùng ngày, Tòa án đã mở rộng quyền lực của Tổng thống khi khẳng định việc Trump sa thải Ủy viên Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) Rebecca Slaughter là hợp pháp. Điều này đồng nghĩa Fed là cơ quan độc lập duy nhất được bảo vệ khỏi sự can thiệp của Nhà Trắng.

Ngay sau phán quyết, Trump đã đăng trên Truth Social rằng ông sẽ thực hiện “hành động thích hợp ngay lập tức” và tuyên bố vụ việc đã được Tòa án tối cao gửi trả lại “trên cơ sở thủ tục thuần túy”. Cook phát biểu rằng vụ việc “không bao giờ là về các tài liệu thế chấp được ký kết nhiều năm trước khi tôi trở thành Thống đốc Fed. Đó là một nỗ lực nhằm cách chức tôi với một cái cớ được bịa đặt, bởi vì tôi từ chối khuất phục trước áp lực chính trị và tiếp tục thiết lập lãi suất chỉ dựa trên những gì tốt nhất cho người dân Mỹ.”

Cựu Chủ tịch Fed St. Louis James Bullard nhận định thị trường trái phiếu đã lường trước phán quyết này. Trong khi đó, các chuyên gia từ Stay-At-Home Macro cho rằng quyết định của Tòa án là một chiến thắng cho nguyên tắc lãi suất được thiết lập dựa trên kinh tế học, không phải chính trị. Donald Kohn, cựu Phó Chủ tịch Fed, nhận định việc tập trung vào ổn định giá cả cho thấy sự độc lập của ngân hàng trung ương.

ECB đối mặt với áp lực lạm phát và tăng trưởng

Trong khuôn khổ Diễn đàn Ngân hàng Trung ương của ECB tại Sintra, Bồ Đào Nha, Chủ tịch Christine Lagarde đã có bài phát biểu quan trọng trong bối cảnh khu vực đồng euro đối mặt với nhiều bất định.

Bà khẳng định chính sách tiền tệ đã “quay trở lại những điều cơ bản” và các quyết định sẽ phụ thuộc vào dữ liệu, được đưa ra trong từng cuộc họp. Lagarde nhấn mạnh không chính xác khi mô tả động thái tăng lãi suất tháng 6 là một “đợt tăng bảo hiểm” và cho rằng nếu không có mức tăng một phần tư điểm phần trăm, lạm phát có thể kéo dài trên mục tiêu 2% đến năm 2028.

Nguồn: Bloomberg

Lagarde cũng chỉ ra rằng bảng cân đối kế toán của Eurosystem đã tăng hơn 5 lần kể từ cuối năm 2006, phản ánh các biện pháp phi truyền thống được triển khai trong các cuộc khủng hoảng liên tiếp. Bảng cân đối hiện đang giảm với tốc độ đo lường và có thể dự đoán được khi các danh mục trái phiếu trong chương trình mua tài sản và chương trình mua khẩn cấp đại dịch được rút dần. Bà nhấn mạnh rằng mặc dù chính sách tiền tệ đã trở lại những điều cơ bản, điều đó không có nghĩa là quay trở lại một quá khứ lý tưởng hóa.

Dữ liệu gần đây cho thấy áp lực lạm phát đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Chỉ số tâm lý kinh tế của khu vực đồng euro tăng từ 93,7 lên 95 trong tháng 6, đánh dấu tháng tăng thứ hai liên tiếp. Kỳ vọng về giá bán của cả ngành công nghiệp và dịch vụ đều giảm mạnh, cho thấy áp lực lên lạm phát cốt lõi đã dịu bớt ngay cả trước khi thỏa thuận Mỹ-Iran và giá dầu giảm mạnh. ING nhận định “thời điểm để tăng lãi suất dường như đã qua”.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là ECB có bao nhiêu niềm tin vào thỏa thuận mong manh Mỹ-Iran. Nếu thỏa thuận không được giữ vững và các vấn đề tái diễn, áp lực lạm phát có thể quay trở lại nhanh chóng. ING cho rằng việc ECB tạm dừng vào tháng 7 là hợp lý.

Các nguồn tin từ ECB cho biết mức tăng lạm phát mạnh trong tháng 6 có thể tái tập trung sự chú ý vào việc tăng lãi suất vào tháng 7. Tuy nhiên, giá dầu giảm nhanh làm giảm áp lực cho đợt tăng tháng 7, khiến khả năng tăng vào tháng 9 trở nên có khả năng hơn; tác động lạm phát vòng hai vẫn ở mức tối thiểu.

Thành viên Hội đồng ECB Martins Kazaks cũng lên tiếng cho rằng hiện tại không cần nhiều đợt tăng lãi suất một cách vội vã, đồng thời nhận định xác suất của các kịch bản tiêu cực đã giảm mạnh.

Trong một diễn biến khác, Chủ tịch Deutsche Bundesbank Joachim Nagel đã bảo vệ đồng euro kỹ thuật số, dự kiến sẽ được triển khai vào năm 2029. Nagel nhấn mạnh đây là một phần của chiến lược tự chủ chiến lược của châu Âu nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ và tài chính bên ngoài EU. Ông chỉ ra rằng Visa và MasterCard xử lý khoảng hai phần ba giao dịch thẻ tại khu vực đồng euro.

Chỉ số giá tiêu dùng của Tây Ban Nha tháng 6 ước tính ở mức 3,2%, không đổi so với tháng 5, trong khi lạm phát cơ bản giảm nhẹ xuống 2,9%. Giá điện và khí đốt tăng mạnh hơn so với tháng 6/2025 là yếu tố đẩy lạm phát đi lên.

Kinh tế Trung Quốc hồi phục mong manh, và thách thức từ nội địa

Chỉ số PMI sản xuất chính thức của Trung Quốc tháng 6 đã phục hồi lên 50,3, vượt dự báo 50,1, trong khi PMI phi sản xuất đạt 50,2. Sự cải thiện chủ yếu đến từ nhu cầu xuất khẩu liên quan đến công nghệ, với chỉ số đơn hàng xuất khẩu mới quay trở lại mức mở rộng ở 50,1.

Nguồn: Bloomberg

Tuy nhiên, ING nhận định mức tăng này không đại diện cho một sự phục hồi thực sự và tăng trưởng GDP quý II có khả năng sẽ chậm lại còn 4,6%. Điểm đáng lo ngại nhất là chỉ số giá xuất xưởng đã giảm trở lại dưới ngưỡng 50 xuống 48,2, lần đầu tiên trong sáu tháng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm phát.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã tăng gấp đôi bơm thanh khoản qua công cụ repo qua đêm lên 600 tỷ nhân dân tệ (khoảng 88,3 tỷ USD) trong ngày thứ hai hoạt động. Đồng thời, Trung Quốc được cho là đã siết chặt việc phát hành nợ offshore có lợi suất cao hơn.

Nguồn: Bloomberg

Maroš Šefčovič, quan chức phụ trách thương mại của EU, nhận định xu hướng thương mại Trung Quốc-EU hiện tại là không bền vững, nhưng ông cũng bày tỏ sự yên tâm rằng các biện pháp kiểm soát đất hiếm sẽ không làm gián đoạn nguồn cung của EU.

RBA sẵn sàng tăng lãi suất trong bối cảnh bất định

Biên bản cuộc họp tháng 6 của Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) cho thấy hội đồng giữ nguyên lãi suất ở mức 4,35% nhưng vẫn sẵn sàng tăng lãi suất nếu cần, với lý do nền kinh tế vẫn còn nhu cầu dư thừa.

Các thành viên ghi nhận điều kiện tài chính ở nước ngoài đã nới lỏng phần nào kể từ cuộc họp trước, nhờ tiến triển trong giải quyết xung đột Trung Đông. Kỳ vọng lãi suất chính sách của các ngân hàng trung ương nhìn chung đã giảm, giá dầu giảm đáng kể và giá cổ phiếu tăng ở nhiều quốc gia. Lãi suất trái phiếu ở nhiều nền kinh tế phát triển (bao gồm Australia) đã giảm bớt một số mức tăng trước đó, nhưng vẫn tăng ở Mỹ và Nhật Bản do dữ liệu kinh tế mạnh hơn.

Cổ phiếu Australia vẫn đi ngang, trong khi cổ phiếu ở hầu hết các nền kinh tế phát triển khác tăng, phản ánh sự tham gia hạn chế của các công ty Australia vào “cơn sốt AI” so với các công ty ở các nước khác.

Nguồn: Bloomberg

Tổng tín dụng Australia tăng 0,7% trong tháng và 8,2% so với cùng kỳ năm trước. Tín dụng nhà ở tăng 0,5% trong tháng (7,5% YoY), trong khi tín dụng doanh nghiệp tăng 1,0% trong tháng (9,9% YoY).

Dầu thô và căng thẳng Iran

Thị trường dầu mỏ tiếp tục chịu ảnh hưởng từ căng thẳng địa chính trị xung quanh eo biển Hormuz. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Gharibabadi tuyên bố Tehran sẽ cố gắng cản trở bất kỳ tàu nào đi qua các tuyến đường tại Hormuz không do Tehran chỉ định.

Hai lính Vệ binh Cách mạng Iran đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của tay súng không rõ danh tính ở miền tây Iran, ngay trước thềm các cuộc đàm phán dự kiến tại Doha, làm gia tăng bất ổn và đặt ra câu hỏi về khả năng kiểm soát tình hình của Tehran trong bối cảnh căng thẳng leo thang.

Các nhà phân tích của Energy and Capital cảnh báo dòng chảy tàu chở dầu trước xung đột vẫn chưa trở lại mức bình thường, và vấn đề lớn hơn không phải là đưa các tàu chở dầu mắc kẹt trong vịnh Ba Tư ra ngoài mà là đưa chúng vào trong.

Kể từ tháng 2, thế giới đã rút dự trữ với tốc độ hơn 10 triệu thùng mỗi ngày. Dự trữ toàn cầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong 8 năm, tương đương khoảng 101 ngày nhu cầu dự kiến. Dự trữ sản phẩm tinh chế thậm chí còn thắt chặt hơn, chỉ còn khoảng 45 ngày. Goldman Sachs ước tính sản lượng dầu của vịnh Ba Tư đã giảm 57%.

Thị trường dầu mỏ đã có những biến động mạnh mẽ trong những ngày qua. Giá dầu Brent hiện đang giao dịch quanh mức 73 USD/thùng, gần như trở lại mức trước khi xung đột bùng phát, và đang hướng đến mức sụt giảm lớn nhất tính theo quý kể từ 2020.

Nguồn: Bloomberg

Trong một diễn biến có liên quan, Tổng thống Trump đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp và cho phép nhập khẩu miễn thuế phân bón phosphate từ Ma-rốc. Lý do được nêu: chuỗi cung ứng toàn cầu đã bị gián đoạn do xung đột tại các khu vực sản xuất phân bón và các biện pháp thương mại của các quốc gia sản xuất phân bón lớn. Nguồn cung từ nhà cung cấp lớn nhất của Mỹ đã bị gián đoạn, trong khi sản xuất phân bón phosphate trong nước Mỹ hiện không đủ để đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp sau khi tính đến xuất khẩu. Trump cũng yêu cầu các nhà bán lẻ xăng dầu phải giảm giá ngay lập tức.

Giá vàng giao ngay đang tiếp tục hứng chịu áp lực từ kỳ vọng Fed tăng lãi suất và sự bất ổn địa chính trị. Giá vàng hôm nay đã giảm 1.8%, còn 3.943 USD/oz.

Nguồn: Bloomberg

Các dữ liệu kinh tế quan trọng

Tín dụng và tiền tệ của Anh tháng 5/2026:

Vay thế chấp ròng giảm xuống còn 2,9 tỷ bảng Anh, từ 4,4 tỷ bảng trong tháng 4, mức thấp nhất kể từ tháng 5/2025 (1,9 tỷ bảng). Phê duyệt thế chấp mua nhà giảm xuống 56.200 hồ sơ, thấp hơn mức trung bình 63.300 trong sáu tháng qua. Phê duyệt tái thế chấp giảm xuống 33.300 từ 51.200 trong tháng 4. Vay tiêu dùng ròng không đổi ở mức 1,7 tỷ bảng Anh.

Phát triển tiền tệ khu vực đồng euro tháng 5/2026:

Tổng phương tiện thanh toán M3 tăng 3,2% so với cùng kỳ năm ngoái, từ 2,7% trong tháng 4. Tổng phương tiện thanh toán hẹp M1 tăng 4,0%, từ 3,8% trong tháng 4. Cho vay điều chỉnh đối với hộ gia đình đạt 3,1% (từ 3,0% trong tháng 4). Cho vay điều chỉnh đối với doanh nghiệp phi tài chính tăng lên 4,0% từ 3,4%.

Sản xuất công nghiệp Nhật Bản tháng 5/2026:

Dữ liệu từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) tháng 5/2026 cho thấy sản xuất tăng 0,5% so với tháng trước (tăng tháng thứ hai liên tiếp), xuất xưởng tăng 0,6%, tồn kho giảm 0,6%.

Các ngành tăng điểm bao gồm: thiết bị vận tải, hóa chất vô cơ và hữu cơ, sản phẩm dầu mỏ và than đá. Các ngành giảm điểm bao gồm: máy móc đa năng, máy móc điện và viễn thông, máy móc sản xuất. Dự báo sản xuất tháng 6 tăng 3,7% so với tháng trước, tháng 7 đi ngang.

Bên cạnh đó, dữ liệu kinh tế Nhật Bản cho thấy doanh số bán lẻ thương mại tháng 5/2026 đạt 52.549 tỷ Yên, tăng 5,0% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, doanh số bán buôn tăng 4,9% và bán lẻ tăng 5,3%.

Một số diễn biến đáng chú ý khác

Thị trường chứng khoán Mỹ: Nhóm cổ phiếu “Magnificent Seven” đã mất 2.300 tỷ USD vốn hóa trong đợt xoay vòng khỏi cổ phiếu công nghệ trên Phố Wall.

Kinh tế Canada: Các nhà kinh tế của RBC dự báo nền kinh tế Canada có thể đã bắt đầu tăng trưởng trở lại với mức 0,4% trong tháng 4. Tuy nhiên, các chuyên gia Desjardins cảnh báo dữ liệu GDP hàng tháng đã trở nên “kém tin cậy hơn nhiều” và “dễ bị điều chỉnh hơn nhiều” so với trước đại dịch.

Tiêu dùng tại châu Á: ING phân tích sự phục hồi tiêu dùng tại châu Á không đồng đều. Nhật Bản, Australia, Singapore và Ấn Độ đang hưởng lợi từ xu hướng tiêu dùng mạnh hơn về cấu trúc, trong khi Philippines, Thái Lan, Indonesia và Malaysia vẫn tụt hậu.

Khảo sát OMFIF về ngân hàng trung ương: 82% ngân hàng trung ương nắm giữ vàng vật chất trong năm 2026, tăng từ 71% năm ngoái. 93% xem nhân dân tệ là công cụ đa dạng hóa nhưng cấu trúc thị trường cản trở việc áp dụng. Hai phần ba ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng cường áp dụng AI trong 1-2 năm tới. Lần đầu tiên, nhiều ngân hàng trung ương có kế hoạch giảm phân bổ USD hơn là tăng trong thập kỷ tới.

Thị trường bất động sản Mỹ: JPMorgan nhận định thị trường nhà ở Mỹ đang trong quá trình phục hồi.

Nhận định của Robin J Brooks: Thị trường hiện đang tối đa vị thế mua đồng USD và ông cho rằng đây là “đỉnh của sức mạnh đồng USD” và đồng USD sẽ giảm từ đây. Brooks lập luận rằng Trump đã ký thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với Iran vào cùng ngày với cuộc họp Fed (17/6) - điều đáng lẽ sẽ làm đồng USD giảm do rủi ro toàn cầu giảm - nhưng điều đó đã không xảy ra. Đồng USD tiếp tục tăng mạnh, và ông cho rằng thị trường hiện đang ở đỉnh của sức mạnh đồng USD.

Quỹ đầu tư và tỷ phú: Warren Buffett đã bỏ qua khoản quyên góp hàng năm cho Quỹ Gates trong bối cảnh rà soát về Epstein.