Lạm phát Trung Quốc tháng 2 tăng vọt lên đỉnh 3 năm, PPI vẫn giảm

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, Trung Quốc vừa công bố những dữ liệu kinh tế vĩ mô đáng chú ý nhất trong tháng 2/2026. Theo số liệu mới nhất từ Cục Thống kê Quốc gia (NBS), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 đã tăng 1,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đây không chỉ là con số vượt xa mức dự báo 0,8% từ cuộc thăm dò của Reuters, mà còn là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 1/2023. Trên cơ sở tháng, CPI cũng tăng 1%, một bước nhảy vọt đáng kể so với dự báo 0,5% từ giới phân tích, cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của chi tiêu tiêu dùng sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng không nên vội mừng với mức tăng này. Các chuyên gia của Bank of America nhận định rằng, mặc dù chỉ số tổng thể khả quan, nhưng lạm phát cơ bản (core CPI) vẫn cho thấy nhu cầu nội địa yếu. Điều này đồng nghĩa với việc sức mua của người dân chưa thực sự được cải thiện một cách bền vững, và mức tăng CPI đột biến có thể chỉ đến từ các yếu tố mùa vụ.

Trái ngược với sự ấm lên của CPI, chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 2 tiếp tục giảm 0,9% so với cùng kỳ. Dù con số này đã cải thiện hơn so với mức giảm 1,4% của tháng 1 và vượt kỳ vọng giảm 1,2% của thị trường, nhưng thực tế, PPI đã “dậm chân tại chỗ” trong bối cảnh nhu cầu xây dựng và sản xuất suy yếu. Giới phân tích từ ngân hàng OCBC nhận định, việc PPI vẫn nằm trong vùng âm phản ánh sức khỏe của khu vực sản xuất còn nhiều thách thức, khi các doanh nghiệp phải cạnh tranh bằng cách giảm giá bán buôn do dư thừa công suất.

Bức tranh lạm phát hai mặt này diễn ra ngay sau khi Bắc Kinh kết thúc Kỳ họp Quốc hội quan trọng. Tại đây, giới chức Trung Quốc đã công bố mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 trong khoảng 4,5% đến 5%. Đây được xem là mục tiêu tham vọng nhất kể từ đầu những năm 1990, một sự điều chỉnh giảm nhẹ so với mục tiêu “khoảng 5%” của năm trước. Theo ING, sự thận trọng này cho thấy Bắc Kinh đang chấp nhận một tốc độ tăng trưởng chậm lại để có thêm dư địa theo đuổi mục tiêu “tăng trưởng chất lượng”, ưu tiên ổn định và giải quyết các rủi ro dài hạn.

Đáng chú ý, mục tiêu lạm phát hàng năm tiếp tục được duy trì ở mức “khoảng 2%”. Đây là mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ và được giới chuyên gia coi như một “mức trần” hơn là một mục tiêu phải đạt được. Thực tế năm 2025, giá tiêu dùng gần như đi ngang, và BofA nhận định việc đạt được mục tiêu 2% là một thách thức rất lớn khi lạm phát cơ bản vẫn neo ở mức thấp và nhu cầu tiêu dùng chưa có dấu hiệu bứt phá. Điều này cho thấy các nhà hoạch định chính sách đã có những tính toán thực tế hơn về sức ì của nền kinh tế.

Để đối phó với sức ép từ bên ngoài và nội tại, Chính phủ Trung Quốc đã công bố gói kích thích tài khóa với tổng giá trị 4,4 nghìn tỷ nhân dân tệ, khoảng 637 tỷ USD, trái phiếu chính quyền địa phương đặc biệt, cùng với 1,3 nghìn tỷ nhân dân tệ, tức 188 tỷ USD, trái phiếu siêu dài hạn.

Điểm nhấn đáng chú ý là khoản ngân sách 250 tỷ nhân dân tệ, khoảng 36,2 tỷ USD, dành để trợ giá cho chương trình đổi cũ lấy mới. Dù con số này có giảm so với mức 300 tỷ của năm 2025, nhưng cùng với đó là quỹ 100 tỷ nhân dân tệ hỗ trợ đầu tư tư nhân và tiêu dùng, cho thấy Bắc Kinh đang cố gắng duy trì đà hỗ trợ cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, các biện pháp này bị đánh giá là vẫn mang tính “khiêm tốn”. Ông Larry Hu, chuyên gia kinh tế trưởng tại Macquarie, cho rằng tốc độ kích thích sẽ vẫn diễn ra theo từng bước nhỏ. Ông nhận định các nhà hoạch định chính sách coi tiêu dùng yếu là vấn đề cấu trúc cần thời gian dài để giải quyết, và do đó nhu cầu về một gói kích thích tiêu dùng mạnh tay là không cao, khi xuất khẩu và sản xuất vẫn được kỳ vọng là động lực tăng trưởng chính.

Quan điểm này nhấn mạnh vào “yếu tố xoay chuyển” then chốt của nền kinh tế: xuất khẩu. Nếu xuất khẩu duy trì tốt, Bắc Kinh có thể tiếp tục “chịu đựng” tiêu dùng nội địa yếu. Ngược lại, nếu xuất khẩu suy giảm, các biện pháp hỗ trợ trong nước sẽ phải được tăng cường để bảo vệ mục tiêu GDP.

Trong bối cảnh đó, giới chức Trung Quốc đang thúc đẩy mạnh mẽ hơn các giải pháp tài chính để khơi thông dòng chảy tiêu dùng. Hồi cuối năm 2025, Bộ Thương mại, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và Cục Quản lý Tài chính Nhà nước đã cùng ban hành một thông tư quan trọng, đề ra 11 biện pháp nhằm tăng cường phối hợp giữa chính sách thương mại và tài chính. Điểm mới của thông tư này là tập trung vào việc phá vỡ rào cản giữa hai lĩnh vực, hướng tín dụng vào các lĩnh vực tiêu dùng chủ chốt như ô tô, đồ gia dụng, hay các mô hình tiêu dùng kỹ thuật số mới nổi.

Những nỗ lực này được kỳ vọng sẽ từng bước chuyển hướng nguồn lực tài chính từ đầu tư sang tiêu dùng, qua đó giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân và ổn định kỳ vọng thị trường. Đây được xem là một bước chuyển chiến lược quan trọng để xây dựng một mô hình tăng trưởng bền vững hơn, dựa vào nội lực là chính.

Với những tín hiệu trái chiều từ lạm phát, một mục tiêu tăng trưởng thận trọng và các gói kích thích được tính toán kỹ lưỡng, có thể thấy Bắc Kinh đang đi trên một sợi dây thăng bằng giữa mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.

Câu hỏi đặt ra cho các nhà đầu tư và giới quan sát lúc này không chỉ là liệu mục tiêu lạm phát 2% có đạt được hay không, mà còn là sự phục hồi của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ diễn ra theo hình chữ V hay sẽ kéo dài hơn với những cơn gió ngược từ cả bên trong lẫn bên ngoài.